Bebeklerin Uyku İhtiyacı ve Düzeni
Bebeklerimiz uyuyarak büyür… Uyku, bebeklerin günlük rutininin oldukça önemli bir parçasıdır. Hatta yenidoğanların günün yarısından fazlasını uyuyarak geçirmesi gerekiyor. Yenidoğanların uyku süreleri günde 18 saate kadar çıkabiliyor.1 Ancak aylar geçtikçe günlük uyku ihtiyacı beslenme aralıklarına bağlı olarak 12 ile 16 saat arasında farklılık gösterebilir.2
Doğumdan sonra en az 6 ay boyunca bebeğinizin sizinle aynı odada uyuması, güvenlik nedeniyle önem teşkil ediyor.1
Bebeklerin uyku düzeni, yetişkinlerden alışkın olduğumuzdan daha farklı gelişiyor. Hızla büyüyen bebeğinizin uyku ihtiyacın ve aralıklarının sıklıkla değişmesi oldukça normal.
Çocuğunuzun sirkadiyen ritmi yani iç saati, genellike 3 ile 6 ay arasında gelişme gösteriyor. İç saatleri geliştikçe de uyku vakitlerinin büyük çoğunluğu gece saatlerine ayrılıyor.3 Uyku ihtiyacı, beslenme saatleri ile de iç içe bir yapıya sahip. Bebeğiniz büyüdükçe beslenme saatlerini arası açılacağı için gece uyanmaları da azalıyor. Gün içinde birden fazla uzun uyku sizi endişelendirmemeli. Gece uykusunun yanı sıra gün içerisinde 2-3 kısa uyku ya da şekerleme, bebeğinizin uyku ihtiyacını karşılamasını sağlıyor.2
Bebekler Neden Uyumuyor?
Bebeklerin saatten bağımsız olarak günde birçok kez uyuması ve bazen uyumaya direnmesi, yeni ebeveynlerin alışmakta en çok zorluk çektikleri konular arasında yer alıyor. Bebekler açlık, kirli bez, gaz ve benzeri fiziksel rahatsızlıklar nedeniyle uyku sorunu yaşayabiliyor. Aylar ilerledikçe gece uyanmalarının nedenleri de değişebiliyor.
0-3 ay arasında bebeğiniz:
Acıktığı için sıklıkla uyanabilir. Yenidoğan bebeklerin sıklıkla beslenmesi gerekiyor. Bu da bebeğinizin her gece en az birkaç defa uyanacağı anlamına geliyor.2 Bebeklerin gece beslenmelerine olan ihtiyaç aylar geçtikçe azalıyor ve 18 ay civarında kesilebiliyor.
Oda çok sıcak ya da çok soğuk olduğu için uyanabilir.4
Sırtüstü uyumak istemeyebilir. Ancak sırtüstü uyumak, yüzüstü uykuya kıyasla bebekler için daha güvenli bir pozisyondur. Bebeğinizin sırtüstü uyumaya alışması için doktorunuza danışarak tavsiye alabilirsiniz.
Gece ve gündüz algısı olmadığı için gece uyumak istemeyebilir. Sizin de uyku alabilmeniz ve bebeğinizin iç saatinin oluşmasını desteklemek adına gündüz uykularını kısıtlayarak gece uykusunun gelmesini sağlayabilirsiniz.2
4-5 ay arasında bebeğiniz:
Gün içindeki uyku saatleri azaldığı için geceleri de uyku düzenini oturtmakta sorun yaşayabilir.2
“Uyku gerilemesi/regresyonu” deneyimleyebilir. Diş çıkarma, hastalık, seyahat ve benzeri etkenler uyku gerilemesine, yani bebeğinizin uykuya direnç göstermesine ve huzursuz davranmasına neden olabilir. Bu dönemler normal olup birkaç hafta içerisinde düzelmektedir.5
6 ay ve sonrasında bebeğiniz:
Kendi başına uyumakta zorlanabilir. Kendi kendine uyuyabilmek, bebeklerin büyüdükçe öğrenmesi gereken bir şeydir. 6 aydan sonra hala yalnızca kucakta uyuyan bebekler için doktorunuza danışabilir ve uyku eğitimi opsiyonlarını değerlendirebilirsiniz.
Erken saatlerde uyanabilir. İhtiyacı olan uyku saati azaldıkça uyku düzenleri de değişen bebeğinizin size yakın saatlerde uyanması için gün içindeki uyuklama saatlerinde değişikliklere gidebilirsiniz.
Diş çıkardığı için uyumayabilir. Diş çıkarmak bebekler için oldukça rahatsız bir süreç olduğundan, diş kaşımalarını destekleyen aparatlarla rahatsızlıklarını hafifletebilir ya da doktorlarına danışarak tavsiye alabilirsiniz.2
Bebeklerin Uyku Düzeni Nasıl Desteklenir?
Bebeklerin yaşadığı uyku sorunları, kendi ihtiyaçlarını karşılayamamalarından kaynaklanıyor. Özellikle ilk aylar ebeveynler için zorlayıcı olabilse de sabır ve partnerler arasında iş bölümü ile bu dönemi atlatabilirsiniz. Unutmayın: Çoğu uyku sorunu bebeğiniz büyüyüp geliştikçe kendi kendine çözülecektir.2 Uyku eğitimi, genellikle 6 ay sonrasında sağlıklı alışkanlıklar geliştirmek için önem kazanıyor. Uyku eğitimi için izleyebileceğiniz birçok farklı metod bulunuyor. Ancak hepsinin ortak bir noktası var, o da düzenli bir uyku öncesi rutini.3 Bebeğinizle yakın bir ilişki kurmak ve yeni alışkanlıklar geliştirmesine yardımcı olmak, uyku düzenleri için fayda gösteriyor.2 Bu rutin içerisinde:
Bebeğinize banyo yaptırmak
Dişleri varsa fırçalamak
Bezini değiştirmek ve temiz kıyafetler giydirmek
Işıkları azaltarak ya da söndürerek uykuya uygun bir ortam yaratmak
Uyku öncesi bebeğinize sarılmak ve onu öpmek
Ona uyku öncesi bir hikaye okumak
Sakinleştirici müzikler açmak
yer alabilir.1
Referanslar
https://www.nhs.uk/baby/caring-for-a-newborn/helping-your-baby-to-sleep/
https://www.whattoexpect.com/first-year/baby-sleep-problems.aspx
https://www.sleepfoundation.org/baby-sleep/sleep-training#:~:text=The%205%2D3%2D3%20rule,and%203%20hours%20before%20bedtime.
https://laleche.org.uk/breastfeeding-at-night/
https://www.medicana.com.tr/uyku-gerilemesi-neden-olur-uyku-gerilemesi-belirtileri-nelerdir/blog/23477